…tak się wyśpisz…

Takie podsumowanie wychowania – w jednym zdaniu. 🙂

Dzieci naśladują dorosłych. To jest ich droga ku poznaniu świata i zdobyciu kompetencji społecznych/życiowych, nawyków, reakcji, itp. Jeśli dziecko ma dobry przykład w domu, to samo także idzie przez życie z bagażem wszelakich cnót przydatnych w szczęśliwym i udanym codziennym funkcjonowaniu. Natomiast przewlekłe problemy w domu, ciągnące się latami typu: kłótnie, burzliwe rozstania rodziców (połączone z nienawiścią), alkoholizm, nieleczone problemy psychiczne domowników, złe nawyki żywieniowe, itd. w znacznym stopniu upośledzają późniejsze życie dzieci jako dorosłych ludzi. Owe problemy prześladują jednostkę w całej nici żywota. Trudno otrząsnąć się z nich. Przyczyniają się do niskiej samooceny, chorób na tle żywieniowym, depresji, wchodzenia na drogę nie zawsze zgodną z prawem, itp. Oczywiście są wyjątki, kiedy dzieci jako osoby już dorosłe odcinają się od obciążenia emocjonalnego z dzieciństwa, ale one tylko potwierdzają regułę.

W tym tekście chcę skupić się na zwykłym, „uśrednionym” życiu rodzinnym/społecznym i naśladowaniu rodziców przez dzieci. Nie będę tu pisać o poważnych konsekwencjach patologicznego dzieciństwa – może kiedyś przytoczę kilka artykułów w tym temacie napisanych przez psychologów.

A teraz, skupmy się… 😉 🙂

To co mówimy, robimy, jak się zachowujemy – jest bacznie obserwowane przez domową 24-godzinną publikę, zwaną dalej DZIEĆMI. Należy tu pamiętać, że nasze dzieci obserwują nas w domu, w zakładzie pracy (jeśli czasem tam bywają), w sklepie, u lekarza, u znajomych, po prostu WSZĘDZIE!

Jeśli rodzice czytają książki, to dzieci także. Jeśli rodzice robią karierę naukową, są lekarzami, prawnikami, informatykami lub pełnią inne zawody wymagające pracy umysłu – ich dzieci zapewne pójdą w ich ślady.

Dzieci widzą jak odnosimy się do innych osób, czy szanujemy inne narodowości, czy ustąpiliśmy miejsca staruszce… Każdy nasz oddech jest monitorowany i rejestrowany w archiwach podświadomości naszych dzieci.

Zwykle dziewczynki baczniej obserwują matki, zaś chłopcy ojców. Makijaż, styl ubierania, buty…. Majsterkowanie, kable i wiertarki. Jeśli matka robi makijaż – córka też prawdopodobnie będzie robić. Jeśli ojciec wie jak przybić gwóźdź – istnieje duża doza prawdopodobieństwa, że syn też będzie wiedział co robić w tym zakresie.

Działanie dorosłych w otoczeniu dziecka ma duży wpływ na przyszłość dzieci oraz ich wzajemne relacje. Nie powinno chyba wymagać się szacunku, jeśli samemu nie okazywało się go w stosunku do dzieci. Nie powinno wymagać się systematycznych odwiedzin, jeśli samemu zapominało się o swoich dzieciach, wnuczkach, kuzynach.

Rodzicu! Babciu! Dziadku! Ciociu! Wujku! Dorośli!
„Jak sobie pościelisz, tak się wyśpisz”!

Warto pamiętać, że relacje z dziećmi buduje się systematycznie. Osobowość dorosłego ma niebagatelny wpływ na pojmowanie świata przez dziecko. Dorosły, który jest otwarty, zadowolony z życia, tolerancyjny, optymistycznie podchodzący do trudności życiowych – te wiedzę i umiejętności przekazuje dziecku. I nie chodzi tu tylko o najbliższą rodzinę, ale także o ciocie, wujków, babcie czy sąsiadki. Dosłownie każda osoba, którą spotykamy na swojej drodze życia – ma na nas wpływ KAŻDA! Warto bowiem pamiętać, że jako gatunek ludzki genetycznie jesteśmy na etapie sprzed kilkunastu tysięcy lat. Nasze geny w istocie działają cały czas tak, jak działały w paleolicie. W związku z tym nasze mózgi potrzebują doświadczenia stada w przekazywaniu wiedzy, nawyków, doświadczeń, itp. po prostu bycia z ludźmi. Dziesięć tysięcy lat temu i jeszcze dużo, dużo wcześniej – całe wioski wychowywały dzieci… a teraz? Prawda jest taka, że obecnie ludzie ze sobą „nie bywają” – co ma wielki wpływ na wychowanie i emocje dzieci. Powodów takiego stanu rzeczy jest wiele.

Można by pisać na ten temat długo i rozwiąźle, przytaczając cytaty z artykułów psychologów… Jednakże, czy to zmieni podejście do relacji – zależy od dorosłych. Czyli OD NAS ! 🙂

Dziecko jest zbuntowane, bo ma ku temu powody. Zwykle są niezależne od niego.

Dziecko domaga się uwagi – bo ma ku temu powody. Zwykle są one niezależne od niego.

Dziecko jest „trudne” bo ma jakiś problem – zwykle/prawie zawsze niezależny od niego.

Dziecko źle zachowuje się/uczy się, bo coś się zadziało w jego życiu, co sprawia, że sobie nie radzi.

Dziecko jest grzeczne – jeśli potrafi.

Prawda jest taka, że zachowanie dziecka niespełniające ogólnie przyjętych wymogów – irytuje dorosłych. Bo choć sto razy powtarza się, to dziecko dalej nie słucha, dalej robi to samo, dalej źle uczy się, dalej, dalej, dalej… I jest to w pewnym sensie zrozumiałe, bo dorośli w dzisiejszych czasach naprawdę przeładowani są problemami i oczekiwaniami, które muszą spełnić w społeczeństwie. Jednak… życie przemija, to co teraz jest „wstydem”, „problemem”, za dziesięć lat nim nie będzie! I jednocześnie to, co teraz z tym „problemem” zrobimy – za dziesięć lat przyniesie owoce. 😉

Co z tymi problemami z dziećmi?

To tak jak z leczeniem się u lekarzy. Lekarze leczą objawy, a nie przyczyny. Usłyszałam to kiedyś od lekarza pierwszego kontaktu – „my leczymy objawy”. A może warto wejść w głąb problemu i znaleźć przyczyny „złego” zachowania, niemożliwości współgrania z grupą, słabych wyników w nauce, wybuchów agresji?

Jakie są przyczyny niepożądanych zachowań?

A może zwyczajnie rodzice odsuwają od siebie problem? Wypierają problem? Może dziecko ma spełniać ich oczekiwania? Może ma spełniać ich marzenia? Może nie powinno przynosić „wstydu” rodzicom?

Są pewne strategie, które dr Ross W. Greene – objaśnia nam w książce.

Dziecko to też człowiek. Mały, ale człowiek. O ile nie ma jeszcze rozwiniętych wszystkich struktur mózgu i nie może ponosić odpowiedzialności i konsekwencji tak jak dorosły, o tyle należy je traktować jako równego sobie w kontekście emocjonalnym i społecznym. Przecież nie zostawiamy siedmiolatka samego w domu i nie każemy mu ugotować obiadu z trzech dań! To dlaczego wymagamy od niego opanowania swoich buszujących emocji, panowania nad energią ciała oraz przewidywanie konsekwencji zachowań – zwłaszcza tych bazujących na emocjach – trudnych do panowania?

Co innego z nauką, agresywnym zachowaniem, zagrażającym innym ludziom. Tutaj już trzeba na poważnie szukać pomocy u specjalisty.

Jako dorośli – uporządkujmy swoje emocje i życie, potem wyjdźmy z siebie i stańmy obok, obserwujmy siebie na spokojnie. Bądźmy ponad tym wszystkim – a wtedy pomożemy swoim dzieciom nie ponosząc dramatycznych kosztów. Jakich?

Wymaganie od dziecka czegoś, czego nie jest w stanie zrealizować bez naszej pomocy. 🙂 może wyrządzić wiele szkody.

To wszystko wpływa na nasze samopoczucie psychiczne i decyduje o tym jak szybko wulkan nerwów wybuchnie. A wybucha co najmniej raz na jakiś czas – u każdego. Nie zaklinajmy rzeczywistości. Problem jednak w tym, żeby tak okiełznać owy wulkan, by nie zalał lawą wszystkiego w obrębie kilkuset metrów i nie zamienił w popiół.

Każdy rodzic powinien zacząć od zaopiekowania się sobą. Bo jeśli matka czy ojciec będą szczęśliwi, to ich dzieci także… a przynajmniej będzie mniej kłótni i awantur – bo relaks ciała i umysłu wycisza…

Uważam, że książka warta jest tego by ją przeczytać. Może nie jest to szczyt poradnictwa zawodowego 😉 ale każdy może wyciągnąć cos dla siebie. 🙂

Mnie zaś najbardziej poruszyła propozycja założenia grupy rodziców, którzy wspieraliby się w opiece nad dziećmi. Polegałoby to na tym, że raz ja opiekuję się czyimiś dziećmi a raz ktoś bierze moje dzieci do siebie… Bardzo interesujący pomysł, który naprawdę mnie ujął. Problem tylko w tym, że nie ma nigdzie chętnych do takiej formy współpracy… 😛 szczerze powiem, że ten punkt programu porad autorki wywarł na mnie największe wrażenie – tym bardziej, że chciałam go zastosować już dwa lata temu zanim usłyszałam o tej książce.

Cały czas mam nadzieję, że uda mi się zorganizować takie kółko wzajemnej pomocy. 🙂 Oprócz realnego oddechu można zyskać przyjaciół, dobrych znajomych, towarzyszy dla naszych dzieci. Nie każdy bowiem ma wielkie kochające się rodziny i szczęście posiadania życzliwego grona znajomych. 😛 Co więcej, uważam, że nie jestem sama – tak jak nie tylko ja czasem krzyczę na swoje dzieci. 😉

Zamieściłam wpis na fb, może za parę lat uda się… 😛